fbpx

Milieubewust eten

Het wijzigen van je eetgewoonten is een van de simpelste, goedkoopste en meest effectieve manieren om je CO2-uitstoot te verminderen. Voor de meeste mensen lijkt dat echter een behoorlijke uitdaging. Aan de hand van de onderstaande zes aspecten wordt het een fluitje van een cent om stap voor stap te kiezen voor een milieubewust dieet.

Inhoud

TIP

Als je 5 bomen per maand plant krijg je gratis toegang tot onze handige EcoGids met alle essentiële info om milieubewust te eten.

1. Eet zoveel mogelijk plantaardig

Vlees, kaas en in mindere mate andere zuivelproducten en eieren hebben een veel hogere uitstoot dan plantaardig eten. De uitstoot van een vleesliefhebber is daarom al snel wat eten betreft twee keer zo hoog als die van een vegetariër1. Dit komt met name doordat dieren veel voedsel, voorzieningen en land nodig hebben om te kunnen opgroeien en omdat ze methaan uitstoten, een nog sterker broeikasgas dan CO2. Meer dan 38% van het bewoonbare landoppervlak in de wereld is gewijd aan vlees en zuivelproductie2, wat daardoor ook gigantische ontbossing heeft veroorzaakt.

Mocht je toch vlees willen eten dan is kip een veel betere optie dan rund:

Via: ewg.org

Is een leven zonder vlees gezond?

Over het algemeen is vegetarisch eten gezonder, zolang je het vlees maar vervangt door voedzame alternatieven die ook proteïne bieden4. Goede vleesvervangers zijn bijvoorbeeld: noten, zaden, peulvruchten, bonen, paddenstoelen, tofu, tempeh en meer. Er zijn vele vleesvervangers beschikbaar in de supermarkt en vrijwel elk restaurant heeft wel vegetarische opties. Vraag bij twijfel even na bij je huisarts, diëtist of therapeut hoe je in jouw dieet vlees het beste kunt vervangen.

2. Koop lokaal en seizoensgebonden

Een groot deel van ons eten heeft al een halve wereldreis afgelegd voor het in de schappen ligt, omdat het in dat seizoen of überhaupt niet geproduceerd wordt in Nederland. Hierbij komen veel broeikasgassen vrij die vermeden kunnen worden als we eten kopen uit onze eigen streek. Daarnaast kost het produceren van kasgroenten tot 10 keer zoveel energie als dat van groenten uit de volle grond5. Producten die buiten het seizoen gekocht worden moeten of van ver of uit een kas komen en zijn dus altijd slechter voor het milieu.

Het mooie is dat in de supermarkt het verplicht is aan te geven waar het eten vandaan komt en dat niet alleen de markt maar ook steeds meer supermarkten lokale producten aanbieden. Lees daarom de verpakking om te weten waar het product vandaan komt. Om te weten welke producten in het seizoen zijn kun je de groente- en fruitkalender uit onze EcoGids gebruiken:

De groente- en fruitkalender is inbegrepen in de EcoGids

3. Koop wat je eet, eet wat je koopt.

In Nederland verdwijnt per jaar 700 miljoen kilo goed voedsel in de afvalbak. Dit komt overeen met 3,5% van de totale jaarlijkse uitstoot van broeikasgassen van consumenten en kost de gemiddelde Nederlander €140,- per jaar6. Volg daarom de volgende stappen om verspilling te voorkomen:

Check je voorraad. Wat moet eerst op?

Als je op de hoogte bent van wat je nog in voorraad hebt, wordt de kans kleiner dat goed eten verpietert. Het helpt om een overzichtelijke indeling te maken van je koelkast en kort houdbare producten vooraan te leggen.

Maak een planning en boodschappenlijstje.

Als je plant wat je gaat kopen ben je minder vatbaar voor alle verleidingen en marketing die je tegenkomt in de supermarkt en koop je weloverwogen.

Koop slim in.

Met enkele tips koop je slimmer in zodat je eten langer meegaat. Vervoer kwetsbare groenten en fruit voorzichtig, zodat ze niet sneller verpieteren omdat ze beschadigd zijn. Koop niet meer dan je op zult maken en doe diepvriesproducten als laatste in een koeltas, zodat ze niet ontdooien.

Kook precies genoeg.

Als je te veel kookt is de kans groot dat je de restjes later weg moet gooien, kook daarom precies genoeg door aanbevolen portiegroottes te volgen en een goede inschatting te maken van hoeveel er gegeten gaat worden.

Gebruik je zintuigen bij de THT datum.

De THT (tenminste houdbaar tot) datum is slechts een voorzichtige richtlijn van de fabrikant, kijk, ruik en proef daarom eerst voor je iets weggooit. De TGT (te gebruiken tot) datum is wel een uiterste consumptie datum voor kort houdbare producten.

Zet je koelkast op 4ºC.

4ºC is de ideale temperatuur om voedsel te bewaren in de koelkast, toch is slechts 18% van de koelkasten zo ingesteld7.

Weet waar je eten het best bewaart.

Je kunt voedsel langer bewaren als je de juiste voorschriften volgt. Zo kunnen tropisch fruit, paprika, tomaten en aubergine beter buiten de koelkast bewaard worden, terwijl andere groenten en fruit beter in de koelkast bewaard kunnen worden. Vind hier het bewaaradvies van meer dan 2000 producten.

4. De beste verpakking is geen verpakking

De beste verpakking is geen verpakking, toch heeft veel voedsel een verpakking nodig. De vraag welke verpakking het beste is voor het milieu is veel minder simpel dan hij lijkt en kan niet worden beantwoord met simpele adviezen als “plastic is slecht en papier is beter” of “bioplastic is dé oplossing”. Er zijn namelijk vele factoren die een verpakking beter of slechter maken.

Wat je wel kunt doen is deze richtlijnen volgen:

Kies producten met zo min mogelijk verpakkingsmateriaal

Veel producten die eigenlijk geen verpakking nodig hebben zijn toch verpakt, dus wees daar alert op. Ook kun je kiezen voor producten in grotere hoeveelheden omdat deze in verhouding minder verpakking met zich meebrengen dan meerdere kleine producten. Voor wie een stap verder wil gaan komen er gestaag meer “Zero Waste” winkels waar je eigen flessen en bakjes mee kunt brengen om de producten in mee te nemen. Zie hier een overzicht.

Hergebruik verpakkingen

Je kunt verpakkingen vermijden door zelf een herbruikbare tas mee te nemen tijdens het winkelen en één flesje voor kraanwater te gebruiken in plaats van steeds nieuwe te kopen. Let wel, blijf deze zo lang mogelijk gebruiken, anders is het alsnog niet beter voor het milieu. Komt een product in een verpakking die je nog goed kunt hergebruiken? Doe dat dan.

Recycle verpakkingen

Kies allereerst producten met verpakkingen die te recyclen of te composteren zijn. Vrijwel alle materialen zijn dit, zolang ze maar goed van elkaar te scheiden zijn. 

Hoewel het altijd beter kan, recyclet Nederland in vergelijking met andere landen goed. Dus als je de lokale richtlijnen volgt voor het deponeren/recyclen van afval ben je aardig bezig.

5. Liever puur dan overmatig bewerkt

Niet al het bewerkte voedsel is per se ongezond of slecht voor het milieu, maar de kans is wel veel groter. Hoe meer het voedsel bewerkt is, hoe moeilijker het is te weten wat er precies in is gegaan, hoeveel uitstoot daarbij vrij kwam en waar de ingrediënten vandaan komen. Vermijd daarom voedsel dat veel ingrediënten heeft en overmatig bewerkt is.

6. Biologisch is in bijna elk opzicht beter

Biologische producten worden geproduceerd zonder kunstmest en kunstmatige bestrijdingsmiddelen en dit leidt daardoor tot betere kwaliteit van het landschap, meer biodiversiteit (ook voor onmisbare insecten), een betere bodemkwaliteit en minder pesticiden in ons voedsel. Toch wijst onderzoek niet uit dat het altijd beter is voor het klimaat omdat de opbrengsten per vierkante meter lager zijn8. Er is dus meer land nodig en dat gaat vaak ten koste van vrije natuur.

Biologisch eten is aan te raden, maar vooral als je het extra land wat hiervoor nodig is compenseert. De meest effectieve oplossing hiervoor is simpel: minder dierlijke producten eten, aangezien er voor de productie van vlees veel meer land nodig is dan voor plantaardige producten.

Implementeer stap voor stap…

Dit artikel heb ik niet geschreven om je ongemakkelijk te laten voelen bij elk product dat je vanaf nu koopt of eet. Ook pleit ik er niet voor dat iedereen vanaf vandaag voor alle 6 aspecten een radicale omslag maakt. 

Wat ik wel adviseer is om vanaf vandaag structurele behapbare veranderingen aan te brengen. Voor de een betekent behapbaar dat je twee dagen per week geen vlees meer eet, voor een ander betekent dat volledig vegetariër worden. Wat het ook is, ga er volledig voor en word comfortabel met de verandering. Dan kun je enkele weken later de volgende stap zetten in jouw transformatie naar een leven in harmonie met de aarde.

TIP

Als je 5 bomen per maand plant krijg je gratis toegang tot onze handige EcoGids met alle essentiële info om milieubewust te eten.

– over de schrijver – 

Florian Meeuwsen

Florian Meeuwsen

Florian Meeuwsen behaalde zijn master Global Health aan de Universiteit van Maastricht. Na zijn studie werkte hij enkele jaren als project manager bij ELIV in Taipei, een organisatie gericht op het verhelpen van armoede en sociale problemen in kleinere lokale gemeenschappen in Azië. Daar raakte Florian steeds meer geïnteresseerd in de relatie tussen de mens en de aarde en de impact van klimaatverandering. Uit die combinatie van studie, werkervaring en de wens een positieve bijdrage te kunnen leveren aan het tegengaan van de klimaatverandering, ontstond Alive to Earth.

Compenseer je uitstoot
door bomen te planten

Het is nog nooit zo essentiëel geweest een positieve bijdrage te leveren aan het klimaat. Bomen planten is volgens wetenschappers een van de beste manieren om klimaatverandering tegen te gaan. Dus word vandaag nog CO2-neutraal!

Log in en lees het artikel

Fijn dat je terug bent!

  Je gegevens zijn veilig